Ταξίδι κατά μήκος των ΣΒΑ - αναζητώντας έναν νέο τύπο τουρισμού

Οι 17 Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ (Sustainable Development Goals – SDGs) αποτελούν ένα παγκόσμιο πλαίσιο που θέτει στόχους έως το 2030 για έναν καλύτερο κόσμο: όπως η εξάλειψη της φτώχειας, η μείωση της πείνας, η προστασία του κλίματος, η ισότητα των φύλων ή η διασφάλιση πρόσβασης σε καθαρό νερό.

Οι SDGs καλύπτουν κάθε πτυχή της ζωής – συμπεριλαμβανομένου και του τουρισμού. Ο τουρισμός μπορεί να αποτελέσει είτε εργαλείο για την επίτευξή τους είτε εμπόδιο, αν δεν οργανωθεί σωστά. Ο συνειδητός ταξιδιώτης επιδιώκει να επιλέξει την πρώτη επιλογή. 

Αν και αρχικά δεν είναι προφανές, αυτοί οι στόχοι συνδέονται στενά με τον τουρισμό. Κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού, ο άνθρωπος λαμβάνει αποφάσεις – για το πού θα μείνει, τι θα φάει, πώς θα μετακινηθεί, ποιους θα υποστηρίξει με τα χρήματά του και την προσοχή του. Όλες αυτές οι αποφάσεις επηρεάζουν άμεσα το κατά πόσο το ταξίδι υποστηρίζει ή θέτει σε κίνδυνο αυτούς τους παγκόσμιους στόχους. Ένας «ταξιδιώτης με βάση τους SDGs» λαμβάνει αποφάσεις που συμβαδίζουν με την πορεία προς έναν πιο βιώσιμο κόσμο.

Ένας ταξιδιώτης που βασίζεται στους SDGs, δηλαδή σκέφτεται σύμφωνα με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ, προσεγγίζει τον τουρισμό με διαφορετικό τρόπο από τους παραδοσιακούς τουρίστες. Πρωταρχικός του στόχος είναι οι αποφάσεις του να έχουν θετική επίδραση στους ανθρώπους, το περιβάλλον και τις τοπικές κοινότητες.

Επιλέγει συνειδητά, για παράδειγμα, καταλύματα, εστιατόρια ή δραστηριότητες που υποστηρίζουν τοπικές επιχειρήσεις, μειώνοντας έτσι τις οικονομικές ανισότητες (SDG 8 – αξιοπρεπής οικονομική ανάπτυξη, SDG 10 – μείωση ανισοτήτων). Δίνει ιδιαίτερη προσοχή στο περιβαλλοντικό του αποτύπωμα: αποφεύγει τις συσκευασίες μιας χρήσης, επιλέγει ενεργειακά αποδοτικά καταλύματα και, όπου είναι δυνατόν, μετακινείται με τα πόδια ή με μέσα μαζικής μεταφοράς (SDG 12 – βιώσιμη κατανάλωση και παραγωγή, SDG 13 – προστασία του κλίματος). Επίσης, συμπεριφέρεται με πολιτιστική ευαισθησία, ενδιαφέρεται για τις τοπικές παραδόσεις και τα έθιμα και τα σέβεται (SDG 11 – βιώσιμες πόλεις και κοινότητες, SDG 16 – ειρήνη, δικαιοσύνη και ισχυροί θεσμοί). Αναζητά εμπειρίες που προάγουν την κοινωνική ένταξη – για παράδειγμα, επισκέπτεται μέρη όπου άτομα από ευάλωτες ομάδες συμμετέχουν ενεργά στη φιλοξενία ή στη διοργάνωση δραστηριοτήτων (SDG 5 – ισότητα των φύλων, SDG 10).

Ένας τέτοιος ταξιδιώτης δεν συλλέγει απλώς αναμνήσεις, αλλά δημιουργεί πραγματική αξία – συμβάλλοντας με τις προσωπικές του επιλογές στη δημιουργία ενός πιο δίκαιου και βιώσιμου κόσμου.

Η ουσία του ταξιδιού σύμφωνα με τους SDGs είναι ότι ο επισκέπτης δεν επικεντρώνεται μόνο στη δική του άνεση, αλλά λαμβάνει υπόψη τις κοινωνικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις του ταξιδιού του. Για παράδειγμα, αν κάποιος μείνει σε μια αγροτουριστική φάρμα όπου μαγειρεύουν με τοπικά υλικά (SDG 2 – Μηδενική Πείνα και SDG 12 – Υπεύθυνη Κατανάλωση και Παραγωγή), ή όπου υλοποιούνται προγράμματα ισότητας (SDG 5 – Ισότητα των Φύλων και SDG 10 – Μείωση Ανισοτήτων) και στόχος είναι η ευαισθητοποίηση των επισκεπτών (SDG 4 – Ποιοτική Εκπαίδευση), τότε αυτή η επιλογή υποστηρίζει ταυτόχρονα την τοπική οικονομία (SDG 8 – Αξιοπρεπής Εργασία και Οικονομική Ανάπτυξη), την κοινωνική ένταξη (SDG 10) και τον φιλικό προς το περιβάλλον τρόπο ζωής (SDG 13 – Δράση για το Κλίμα).

Αυτό το είδος ταξιδιού δεν αφορά την αποποίηση, αλλά το πώς οι επιλογές μας μπορούν να έχουν θετική επίδραση στον κόσμο – ενώ ταυτόχρονα μας προσφέρουν πλούσιες και αξέχαστες εμπειρίες.

Ο τουρισμός με βάση τους SDGs δεν είναι μόνο χρήσιμος για τους επισκέπτες, αλλά λειτουργεί και ως πυξίδα για τους προορισμούς. Οι SDGs δημιουργούν μια κοινή γλώσσα: οι πάροχοι τουριστικών υπηρεσιών, οι υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων και οι επισκέπτες μπορούν να αναφέρονται στις ίδιες αρχές.

Αυτό διευκολύνει τον στρατηγικό σχεδιασμό, το μάρκετινγκ, τις αιτήσεις χρηματοδότησης και τη διαφάνεια στις εσωτερικές διαδικασίες. Οι πάροχοι και οι περιοχές που συμμετέχουν στο σύστημα μπορούν να επικοινωνούν με βάση κοινές αξίες – και αυτή η προσέγγιση γίνεται ολοένα και περισσότερο απαίτηση από τους συνειδητούς ταξιδιώτες.

Ας φανταστούμε έναν ταξιδιώτη για τον οποίο η κοινωνική ισότητα είναι σημαντική αξία. Το δικό του πρόγραμμα περιλαμβάνει μέρη όπου στη φιλοξενία ή σε χειροτεχνικά προγράμματα συμμετέχουν άτομα με αναπηρίες, όπου μια κοινωνική επιχείρηση διαχειρίζεται την καφετέρια, και όπου οι δραστηριότητες προσφέρονται από κοινότητες που προηγουμένως είχαν αποκλειστεί από τον τουρισμό.

Ή σκεφτείτε μια οικογένεια που ενδιαφέρεται για το κλίμα και επιλέγει το τρένο αντί για το αεροπλάνο, μένει σε κατάλυμα με ηλιακή θέρμανση και συμμετέχει σε ένα τοπικό πρόγραμμα δενδροφύτευσης. Οι διακοπές τους δεν θα είναι μόνο μια ανάμνηση, αλλά μια πραγματική συμβολή σε ένα πιο βιώσιμο μέλλον.

Ο τουρισμός με βάση τους SDGs δεν είναι καμπάνια ούτε τάση. Είναι μια νοοτροπία που γίνεται όλο και πιο φυσική για περισσότερους ανθρώπους. Μέσα στις σύνθετες προκλήσεις του κόσμου, όλο και περισσότεροι αναζητούν εμπειρίες που δεν απευθύνονται μόνο σε αυτούς – αλλά έχουν και νόημα.

Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν θα ταξιδέψουμε. Αλλά: πώς, πού και γιατί;

Η πλατφόρμα I-DEST προσφέρει τη δυνατότητα στους ταξιδιώτες να λαμβάνουν αποφάσεις όχι μόνο βάσει συναισθήματος, αλλά και βάσει συγκεκριμένων δεδομένων. Το σύστημα παρέχει δυνατότητα φιλτραρίσματος με βάση τους SDGs: έτσι, ο επισκέπτης μπορεί να δηλώσει ότι για αυτόν, για παράδειγμα, η προστασία του κλίματος, η υποστήριξη των τοπικών κοινοτήτων ή η ισότητα των ευκαιριών είναι πιο σημαντικά – και να λάβει αντίστοιχες προτάσεις για δραστηριότητες, καταλύματα ή παρόχους υπηρεσιών.

Όλα αυτά δεν λειτουργούν θεωρητικά: η πλατφόρμα I-DEST βασίζει κάθε πρόταση σε πραγματικά, μετρημένα δεδομένα, τα οποία καταγράφονται από τους τοπικούς παρόχους μέσω αυτοαξιολόγησης και ελεγχόμενων διαδικασιών. Έτσι, για παράδειγμα, ένας χώρος φιλοξενίας που αποδεδειγμένα χρησιμοποιεί τοπικά υλικά μπορεί να συνδεθεί ορατά με τους στόχους «Μηδενική Πείνα» (SDG 2) ή «Υπεύθυνη Κατανάλωση και Παραγωγή» (SDG 12).

Ο ταξιδιώτης, λοιπόν, μπορεί να ταξιδέψει γνωρίζοντας ότι πραγματικά υποστηρίζει τους στόχους που τον ενδιαφέρουν, και όχι απλώς να βασίζεται σε μηνύματα μάρκετινγκ.