Czego nauczyliśmy się z 2025 roku? Trendy zrównoważonej turystyki, które będą kluczowe w 2026 roku

Zrównoważony rozwój w 2025 roku coraz mniej był postrzegany jako kwestia „zielona”, a coraz bardziej jako temat społeczny i związany z jakością życia. Według raportu badawczego Booking.com na 2025 rok 53% ankietowanych podróżnych już świadomie zwraca uwagę na wpływ turystyki na społeczności, a 69% deklaruje, że chce pozostawiać odwiedzane miejsca w lepszym stanie, niż je zastało. W 2026 roku ten sposób myślenia ma się jeszcze bardziej umocnić: goście będą szukać nie tylko „ładnych miejsc noclegowych”, ale także doświadczeń, które nie wiążą się z tłokiem, konfliktami czy „niewidzialnymi szkodami”.

Ta zmiana podejścia wskazuje, że w 2026 roku coraz większe znaczenie będą miały przejrzyste i zrozumiałe informacje. Dane i opinie, które pomogą ocenić, na ile dane miejsce lub usługa wpisują się w lokalne środowisko. Podejście I-DEST również opiera się na tym założeniu: nie ocenia w kategoriach „dobre” czy „złe”, lecz dostarcza kontekstu, który pozwala podróżnym podejmować bardziej świadome decyzje.

W 2025 roku w wielu miejscach stało się jasne, że zarządzanie masami turystów nie może opierać się wyłącznie na komunikacji. W 2026 roku w wielu destynacjach na pierwszy plan wysuną się podwyżki podatków turystycznych, nowe opłaty i regulacje, częściowo w celu zmniejszenia obciążenia, a częściowo w celu finansowania infrastruktury. Dobrym przykładem jest to, że w 2026 roku w wielu popularnych miejscach pojawią się wyższe lub nowe podatki turystyczne oraz opłaty wstępu, o czym informują media. W 2026 roku ten trend ma się jeszcze bardziej nasilić w Europie: model „wszystko dla wszystkich, zawsze” ustąpi miejsca większemu naciskowi na żywotność i nośność.

Według prognoz UN Tourism w 2026 roku to podejście będzie się dalej umacniać, szczególnie w Europie. W tym kontekście zyskują na znaczeniu cyfrowe i oparte na danych rozwiązania, które pomagają przewidywać obciążenie oraz proponować alternatywne terminy lub miejsca. I-DEST w tym sensie nie narzuca kierunku, lecz uwidacznia wzorce, dzięki którym destynacje mogą stać się bardziej przyjazne do życia.

Europejska Komisja Transition Pathway for Tourism w 2025 roku również podkreślała, że konkurencyjność i zrównoważoność turystyki w nadchodzących latach opiera się na trzech filarach: zielonej transformacji + cyfrowej transformacji + odporności. W 2026 roku przyspieszą zatem rozwiązania umożliwiające mierzenie funkcjonowania (energia, odpady, obciążenie mobilnością) i pozwalające destynacjom działać na podstawie danych, a nie intuicji (np. komunikacja w odpowiednim czasie, zarządzanie ruchem, zarządzanie pojemnością).

W 2026 roku coraz więcej destynacji będzie korzystać z danych dotyczących zużycia energii, przepływów odwiedzających czy zarządzania sezonowością. Tego rodzaju mierzalność jest ważna nie tylko dla dostawców usług, ale także dla podróżnych, którzy coraz bardziej doceniają przejrzystość działań. I-DEST odgrywa w tym procesie rolę pośrednika: łączy dane, interpretację i wsparcie w podejmowaniu decyzji.

World Economic Forum w swoich materiałach na 2025 rok opisuje przyszłość turystyki jako ekosystem, w którym spersonalizowane doświadczenia idą w parze z rozwojem działalności biznesowej i wzmocnieniem zobowiązań społeczno-środowiskowych. W 2026 roku sztuczna inteligencja i planowanie oparte na danych będą na porządku dziennym: optymalizacja tras i harmonogramów, kierowanie popytu na mniej obciążone okresy, lepsze wykorzystanie pojemności, mniej „zbędnych ruchów” i mniej marnotrawstwa. Krótko mówiąc: sztuczna inteligencja nie jest sama w sobie trendem, lecz narzędziem do oferowania tych samych doświadczeń w sposób bardziej inteligentny i mniej obciążający.

Ta logika jest ściśle powiązana z podejściem reprezentowanym przez I-DEST: celem nie jest „więcej”, lecz odpowiednie doświadczenie w odpowiednim czasie i miejscu.

Potrzeba dłuższych pobytów i wolniejszych, bardziej pogłębionych podróży pojawia się nie tylko w sferze doświadczeń. UN Tourism oraz liczne europejskie analizy polityki turystycznej podkreślają, że dłuższe pobyty, zamiast krótkich i częstych podróży, zapewniają bardziej zrównoważone obciążenie dla destynacji, jednocześnie gwarantując stabilniejsze dochody dla lokalnych dostawców usług.

Podobne wnioski pojawiają się w analizach turystycznych Komisji Europejskiej, gdzie logika „dłuższe pobyty, mniej podróży” jest postrzegana nie tylko jako kwestia środowiskowa, ale także jako kwestia odporności i konkurencyjności. W 2026 roku coraz więcej destynacji i dostawców usług będzie świadomie promować dłuższe pobyty – nie tylko poprzez rabaty, ale także poprzez bogatsze treściowo oferty oparte na lokalnych doświadczeniach.

To nie tylko kwestia środowiskowa, ale także jakości doświadczeń. Podejście I-DEST również wpisuje się w ten trend: treści i analizy nie skupiają się na szybkich „odhaczanych” atrakcjach, lecz pomagają postrzegać region jako bardziej złożoną całość.

Warto zauważyć, że UN Tourism i duzi gracze technologiczni/danych (np. Amadeus) organizują programy i wydarzenia skoncentrowane na Travel Insights 2025 & Trends 2026 w podziale na regiony. Pokazuje to, że w 2026 roku wiedza o „tym, co działa” będzie szybciej krążyć w systemie: destynacje i dostawcy usług nie będą musieli zaczynać od zera, lecz będą mogli korzystać z adaptowalnych wzorców, porównywalnych danych i narzędzi.

Program I-DEST wspiera wymianę wiedzy nie tylko poprzez dane monitoringowe, ale także poprzez dostępne bezpłatnie w wielu językach materiały e-learningowe na platformie Moodle.

Jedną z najważniejszych lekcji 2025 roku było to, że zrównoważona turystyka nie jest odrębnym nurtem, lecz podstawowym warunkiem lepszej jakości podróży. W 2026 roku przewagę zyskają te destynacje i podróżni, którzy nie tylko reagują na problemy, ale myślą z wyprzedzeniem: w kwestii terminów, obciążeń i wpływu na społeczności.

W tym kontekście podejścia wspierające podejmowanie decyzji, takie jak reprezentowane przez I-DEST, pomagają w bardziej świadomym podróżowaniu nie poprzez głośne komunikaty, lecz zrozumiałe informacje i kontekst – co ostatecznie oznacza lepsze doświadczenie dla wszystkich.