Przyszłość turystyki zależy od 3 słów – ale większość nie zwraca na to uwagi

Artykuł traktuje trzy tematy jako jedną całość, ponieważ według autora razem tworzą „ludzką stabilność” sektora. Odporność nie jest już dodatkiem: COVID pokazał, że jeśli mobilność się zatrzymuje, turystyka również – dlatego przygotowanie (ocena ryzyka, scenariusze, elastyczność operacyjna) musi stać się częścią odpowiedzialnego planowania. Inkluzja to również nie „miły gest”, ale podstawowe oczekiwanie: dyskusja nie dotyczy tego, czy jest ważna, ale jak uczynić ją normą codziennego funkcjonowania. I są jeszcze umiejętności: turystyka może być kapitałochłonna (samoloty, hotele, infrastruktura), ale według autora jest ostatecznie ludzkim rzemiosłem – uwaga, relacje, rozwiązywanie problemów, gościnność. Autor podkreśla, że nawet przy przyspieszeniu automatyzacji to właśnie ta część jest trudna do zmechanizowania, dlatego rozwój umiejętności stanowi długoterminową przewagę konkurencyjną. 

Artykuł nie idealizuje: przyznaje, że wiele osób odczuwa niepokój związany ze zmianami (technologia, napięcia społeczne, niepewna „nowa normalność”). Jednocześnie turystyka jest postrzegana jako szczególny punkt przecięcia: opiera się na otwartości, wymianie i mobilności, czyli na siłach, które – jeśli są dobrze zarządzane – mogą łagodzić polaryzację i wzmacniać spójność społeczną. Klucz: zmiana wymaga nie samotnej adaptacji, lecz wspólnego porozumienia co do tego, czym ma być „nowa normalność”, a do tego potrzebne są przestrzenie zawodowe o charakterze platform.

Jedna z najsilniejszych części jest bardzo praktyczna: kręgosłupem turystyki są MŚP, ale to one mają najmniej czasu, ludzi i finansowych buforów na naukę metodą „prób i błędów”. Jeśli transformacja jest pilna (cyfryzacja, zrównoważony rozwój, nowe przepisy, nowe oczekiwania), MŚP nie mogą sobie pozwolić na trzy-cztery ślepe zaułki. 

Według autora często nie brakuje dobrych rozwiązań, ale tego, że utykają w zamkniętym, zbyt technicznym, zbyt akademickim kręgu. Przedsiębiorca, który prowadzi codzienną działalność, nie będzie czytał obszernych materiałów, nawet jeśli zgadza się z celami. Dlatego potrzebne jest „tłumaczenie”: prostsze formaty, zrozumiały język i takie kanały, w których uczestnicy już są obecni. Sieć wzmacnia przekaz, przekaz przyciąga nowych uczestników, a nowi uczestnicy poprawiają wspólną pracę.

Bardzo pouczające jest językowe przesunięcie, które podkreśla artykuł: kiedy zamiast „nadmiernej turystyki” używamy określenia „niezrównoważona turystyka”, debata mniej skłania się ku uproszczonemu konfliktowi „turyści kontra mieszkańcy”. Akcent przesuwa się na to, co jest istotą diagnozy: często problemem nie jest sama turystyka, ale koncentracja – zbyt duża presja w określonych miejscach i okresach, a następnie długie okresy niedostatecznego wykorzystania. Im dokładniejsza definicja, tym wyraźniejsze stają się rozwiązania (zarządzanie, rozkład obciążeń w czasie i przestrzeni, regulacje, komunikacja). 

Gdyby podsumować to w jednym zdaniu: „miękkie” tematy zrównoważonej turystyki (umiejętności, inkluzja, przygotowanie) są w rzeczywistości „twardymi” czynnikami konkurencyjności. W nadchodzącym okresie silni będą ci, którzy:

• planują z wyprzedzeniem przerwy, zamiast reagować po fakcie (odporność),

• czynią inkluzywność standardem działania, a nie tematem kampanii (inkluzja),

• rozwijają umiejętności ludzkie, bo autentyczne doświadczenie rodzi się tam (umiejętności),

• dają MŚP krótkie, zrozumiałe i możliwe do wdrożenia rozwiązania, a nie tylko strategie,

• komunikują w sposób, który sprawia, że „przejście” staje się codzienną rutyną, a nie dokumentem.

Źródło: EU Tourism Platform – People of the Platform: putting skills, resilience and inclusion at the heart of tourism’s next chapter (13 stycznia 2026 r.).